✨“संघर्षातून सिद्ध झालेला दीपस्तंभ : प्राचार्य किसन गंगाधर खेमनर सर”✨
“कधी काळ असतो, तर कधी वेळ असते,
आज उडणारा पाला-पाचोळा, एकेकाळची हिरवळ असते!”
हा लेख आहे अशा एका व्यक्तिमत्त्वाचा, ज्यांनी शिक्षणाच्या वाटेवर चालत हजारो मुलांच्या जीवनात प्रकाश फुलवला. ही गोष्ट आहे प्राचार्य श्री. किसन गंगाधर खेमनर सरांची — एका शिक्षकाची, जो शिक्षक म्हणून नव्हे तर समाजातील अंध:कार निवारण करणारा ‘ज्ञानदीप’ बनून चमकला.
🏡 जन्म आणि बालपण : मातीशी जोडलेली सुरुवात
दि. ०७ जुलै १९६७ रोजी, कै. गंगाधर नाथा खेमनर व कै. जनाबाई या अत्यंत गरीब शेतकरी कुटुंबात अंभोरे येथे खेमनर सरांचा जन्म झाला.
घरात शिक्षणाविषयी अनुकुल वातावरण नसताना, त्यांनी बालवयापासूनच शिक्षणाची गोडी मनाशी बाळगली. डागवाडी व अंभोरे येथे प्राथमिक शिक्षण घेतल्यानंतर, संगमनेर येथे १२ वी आणि पुढे बी.एस्सी. उत्तम गुणांनी पूर्ण केली.
💪 संघर्षमय काळ : मजुरीतून शिक्षणाकडे
घरची गरीबी ही इतकी होती की शिक्षण सोडण्याच्या स्थितीत येऊनही त्यांनी सहकार महर्षी भाऊसाहेब थोरात सह. साखर कारखान्याच्या पेपर मिलमध्ये मजूर म्हणून काम करून आपले शिक्षणाचे स्वप्न जपले. हीच जिद्द त्यांना पुढे घेऊन गेली.
🎓 शिक्षणशास्त्रातील उत्थान
सन १९९०-९१ मध्ये प्रवरानगर येथून बी.एड. पूर्ण करून ते शिक्षक झाले. त्या काळी शिक्षक होणे ही खूप प्रतिष्ठेची बाब होती.
त्यांनी शिक्षणाच्या क्षेत्रात स्वतःला झोकून देत विद्यार्थ्यांना केवळ विषय नव्हे तर जीवन शिकवले.
👨🏫 ज्ञानदानाची सुरुवात : अंभोरेचे दीपस्तंभ
१९९१ मध्ये मल्हारराव होळकर विद्यालय, अंभोरे येथे शिक्षक म्हणून त्यांनी कारकिर्दीस सुरुवात केली.
अगदी डोंगर कपारीतील, निरक्षर, मेंढपाळ समाजात शिक्षणाची मशाल तेवत ठेवली.
इंग्रजी आणि गणित या दोन कठीण समजल्या जाणाऱ्या विषयांना मुलांमध्ये सोप्या भाषेत समजावून ते आवडीचे विषय बनवले.
🌱 समर्पण आणि संवेदना : शिक्षक म्हणून अधिकची जबाबदारी
खेमनर सरांनी केवळ शिकवले नाही तर –
- स्वतःच्या पैशाने गरीब मुलांना वह्या, पुस्तके, फी दिली
- वस्तीवर जाऊन पालकांना शिक्षणाचे महत्त्व समजावले
- अनेक गरीब विद्यार्थ्यांना शिक्षणाच्या प्रवाहात आणले
- विद्यार्थ्यांवर वैयक्तिक लक्ष देऊन जीवनात बदल घडवला
🏫 शिक्षण व्यवस्थापनात यशस्वी नेतृत्व
त्यांनी खालील जबाबदाऱ्या यशस्वीपणे सांभाळल्या:
- शिक्षक – मल्हारराव होळकर विद्यालय, अंभोरे
- पर्यवेक्षक – भाऊसाहेब गुंजाळ पाटील विद्यालय, संगमनेर
- मुख्याध्यापक – सरदार शिवराज भवानराव थोरात विद्यालय, पानोडी
- प्राचार्य – भाऊसाहेब गुंजाळ पाटील विद्यालय व ज्युनियर कॉलेज, संगमनेर
प्राचार्य या नात्याने त्यांनी केवळ निकाल वाढवले नाहीत, तर विद्यार्थ्यांचा सर्वांगीण विकास घडवण्यासाठी अनेक उपक्रम, स्पर्धा, शिबिरे व करिअर मार्गदर्शन शिबिरे यशस्वीपणे राबवली.
🏆 पुरस्कार आणि विद्यार्थ्यांचा अभिमान
त्यांच्या कार्याची दखल घेत शासनाने विविध सन्मान व पुरस्कार दिले.
आज त्यांच्या विद्यार्थ्यांमध्ये अनेक डॉक्टर, इंजिनीयर, वकिल, प्रशासकीय अधिकारी, उद्योजक समाजात यशस्वीपणे कार्यरत आहेत.
ते म्हणतात, “आज आम्ही जे काही आहोत, ते आमचे गुरु के.जी.सरांमुळेच!”
🕯️ सेवानिवृत्ती – एक टप्पा, एक आदर्श मागे
३३ वर्षे ८ महिने शिक्षणसेवेला समर्पित केलेल्या सरांचा सेवानिवृत्तीचा क्षण हा भावनांचा महापूर होता.
शिस्त, प्रेम, आत्मविश्वास आणि प्रेरणा देणारे हे शिक्षक कायम पिढ्यान् पिढ्या स्मरणात राहतील.
ते निवृत्त झाले तरी त्यांच्या शिक्षणाचे झाड अनेक पिढ्यांना सावली देत राहील.
🙏 एकच प्रार्थना – “खेमनर सरांना दीर्घायुष्य लाभो!”
शिक्षणाच्या मंदिरातील हा दीपस्तंभ आज सेवानिवृत्त होतोय, पण त्याच्या तेजाचा प्रकाश अनेकांचे जीवन उजळवत राहील.
के.जी.सर, आपल्याला उत्तम आरोग्य, समाधान आणि दीर्घायुष्य लाभो हीच साईबाबांच्या चरणी मन:पूर्वक प्रार्थना.
💐 शुभेच्छुक : पत्रकार सुभाष भालेराव, पिंपरणे(ता. संगमनेर)
मो 7414999100
(सत्कारार्थ लेख – केवळ एक व्यक्ती नव्हे, एका युगाचा गौरव)